Pleidooi voor Smartengeld databank

Smartengeld is de vergoeding van immateriële schade. Dat is schade die kan bestaan uit gederfde levensvreugde door beschadiging van lichaam en/of geest, door pijn en verdriet, door noodgedwongen baanverlies, geen hobby’s meer kunnen beoefenen, etc. veroorzaakt door een aansprakelijke derde.  Smartengeld is een schadepost die in letselschadedossiers vrijwel altijd aan de orde komt. Ik merk dat smartengeld ook een bekende schadepost is, want mensen vragen vaak  uit zichzelf al of zij recht hebben op vergoeding daarvan.

Smartengeld vaststellen

Een nadeel van deze schadepost is, dat je die niet kunt berekenen. Er zijn in het verleden pogingen gedaan om formules te bedenken, maar tot invoering daarvan is het niet gekomen. Hoe bepalen wij dan wat de impact is van letsel in iemands leven en wat dat moet kosten? Mag ik het zo zeggen: wij doen maar wat . . . . Wij kijken naar vergelijkbare gevallen, putten uit onze ervaring, halen die zaken uit het dossier die belangrijk zijn voor de bepaling van de hoogte van het smartengeld, maar aan het eind van de rit komt het neer op koehandel: om € 7.500,00 aan smartengeld over te houden in de onderhandelingen, moet je ongeveer € 12.500,00 claimen. Leg dat je cliënt maar eens uit! Niet echt chique, maar beter is er niet.

Smartengeldgids

Of toch wel? Kunnen wij de Smartengeldgids, uitgegeven door de ANWB, als een beter alternatief beschouwen? In die gids zijn vele honderden uitspraken van rechters opgenomen die een smartengeldvergoeding hebben toegekend. Alle uitspraken zijn gerubriceerd naar aard van het letsel en aard van het voorval (misdrijf, ongeval, medische fout, etc.). Mooi is dat bij de uitspraken de overwegingen van de rechters zijn opgenomen, hetgeen zeker bij baanbrekende uitspraken lezenswaardig is.

Rechterlijke uitspraken

Echter, de Smartengeldgids is incompleet en dat is jammer. Immers, in de gids zijn alleen uitspraken opgenomen van rechters, terwijl naar schatting 95% van alle letselschadezaken nooit bij een rechter komt en in der minne wordt geregeld. Dat betekent dat in 95% van alle dossiers waarin na overleg en onderhandeling tussen slachtoffer, eventueel zijn belangenbehartiger en de verzekeraar, een smartengeldvergoeding is afgesproken, die afspraak onbekend blijft buiten het dossier. Een ongekend potentieel dat zou moeten kunnen worden aangeboord om een nog fijnmaziger palet aan uitspraken te krijgen, blijft zo verborgen. Jammer!

Nu komt het bovendien voor dat je het met uitspraken moet doen uit de vorige eeuw, die dan weliswaar zijn geïndexeerd naar 2017 wat betreft geldontwaarding, maar die niet meeliften op de discussie van de laatste jaren over de te lage vergoedingen in dit land in vergelijking met de ons omringende landen. Nou zullen rechters wellicht ook hogere vergoedingen gaan toekennen  met een verwijzing naar gewijzigde wetenschappelijke inzichten, maar toch mis je een heel groot deel van de minnelijke discussies tussen partijen en daarmee een schat aan informatie.

Databank

Ik pleit er dus voor een databank op te zetten die het mogelijk maakt smartengeldbedragen in te voeren die de uitkomst zijn van een minnelijke/pragmatische discussie, met alle relevante bijzonderheden, waarbij geldt dat een invoer pas compleet is als de beide partijen die bij de discussie betrokken waren, het bedrag en de toelichting hebben gefiatteerd. Is daar geen format voor te bedenken? Wie zou dat dan moeten doen? Is hier een rol weggelegd voor de ANWB, voor De Letselschaderaad?

De laatste blogs