Achtergrond

Affectieschade is de vergoeding die naasten van een ernstig gewond of overleden slachtoffer kunnen krijgen voor het verdriet dat ze zelf ondervinden door wat hun dierbare is overkomen. Een dierbare verliezen of ernstig zien lijden door een ongeval doet veel met u, en de meeste mensen kennen deze term pas zodra ze er zelf mee te maken krijgen.

Logo Nationaal Keurmerk Letselschade

Snel naar:

Wat is de wettelijke basis van affectieschade?

Sinds 1 januari 2019 bestaat in Nederland een wettelijke vergoeding voor affectieschade. Voor die tijd konden naasten geen afzonderlijke vergoeding krijgen voor hun eigen verdriet wanneer een dierbare door de fout van iemand anders ernstig gewond raakte of overleed. De wet ziet affectieschade als immateriële schade. Daarmee bedoelen we schade die niet direct in geld is uit te drukken, zoals het verdriet om het overlijden van een dierbare of de ingrijpende verandering in uw relatie met iemand die ernstig en blijvend letsel heeft opgelopen. Dat verschilt van materiële schade, zoals medische kosten of verlies van inkomen. Affectieschade vormt een afzonderlijke vergoeding binnen het bredere recht op schadevergoeding bij letselschade. Ook smartengeld en overlijdensschade kunnen daarin een rol spelen. Begin 2026 veranderde de regelgeving rond de Wet affectieschade opnieuw, onder andere voor de kring van naasten die voor een vergoeding in aanmerking kunnen komen.

Twee glimlachende vrouwen zitten naast elkaar aan een houten tafel en luisteren aandachtig naar een gesprekspartner.

Wie heeft recht op affectieschade?

Niet iedere naaste kan automatisch affectieschade ontvangen. De wet bepaalt welke personen hiervoor in aanmerking komen. Het gaat om de partner, ouders en kinderen van het slachtoffer en in bepaalde situaties ook om broers en zussen.

Welke vergoeding geldt, hangt onder meer af van uw relatie tot het slachtoffer en van de gevolgen van het ongeval. Daarbij maakt de wet geen rangorde in het verdriet van verschillende familieleden.

Wie heeft recht op affectieschade bij overlijden?

Overlijdt uw partner, ouder, kind of een andere dierbare door een gebeurtenis waarvoor iemand anders aansprakelijk is? Dan kunt u als naaste recht hebben op affectieschade. Partners, ouders en kinderen behoren tot de wettelijke kring van gerechtigden. Onder bepaalde omstandigheden kunnen ook broers en zussen een vergoeding ontvangen.

Wie heeft recht bij ernstig en blijvend letsel?

Affectieschade is niet alleen mogelijk wanneer iemand overlijdt. Ook als uw dierbare ernstig en blijvend letsel oploopt, kunt u hiervoor in aanmerking komen. Het letsel moet wel voldoende ernstig en blijvend zijn. Of dat in uw situatie het geval is, hangt af van de gevolgen van het letsel. Een letselschadespecialist kan beoordelen of uw situatie aan de voorwaarden voldoet.

Hoe hoog is de vergoeding voor affectieschade?

De hoogte van affectieschade is wettelijk vastgelegd in het Besluit vergoeding affectieschade. De overheid heeft hiervoor vaste bedragen bepaald, zodat in vergelijkbare situaties ook vergelijkbare vergoedingen worden toegekend. Welk bedrag geldt, hangt af van twee belangrijke punten: uw relatie tot het slachtoffer en de vraag of sprake is van overlijden of van ernstig en blijvend letsel. Hieronder vindt u de wettelijke bedragen zoals die in het besluit zijn opgenomen:

Situatie Ernstig en blijvend letsel Overlijden Ernstig en blijvend letsel door misdrijf Overlijden door misdrijf
Echtgenoten en geregistreerde partners € 15.000 € 17.500 € 17.500 € 20.000
Levensgezellen € 15.000 € 17.500 € 17.500 € 20.000
Minderjarige kinderen en ouders € 15.000 € 17.500 € 17.500 € 20.000
Meerderjarige thuiswonende kinderen en ouders € 15.000 € 17.500 € 17.500 € 20.000
Pleegkinderen en ouders € 15.000 € 17.500 € 17.500 € 20.000
Meerderjarige niet-thuiswonende kinderen en ouders € 12.500 € 15.000 € 15.000 € 17.500
Zorg in gezinsverband € 15.000 € 17.500 € 17.500 € 20.000
Overige nauwe persoonlijke relaties € 12.500 € 15.000 € 15.000 € 17.500

Artikel 1, eerste lid, van het Besluit vergoeding affectieschade

Wat is het verschil tussen affectieschade en shockschade?

Affectieschade en shockschade hebben allebei betrekking op schade van naasten, maar juridisch gaat het om twee verschillende vergoedingen. Bij affectieschade krijgt u een vaste vergoeding vanwege het verdriet om wat uw dierbare is overkomen. U hoeft daarvoor zelf geen lichamelijk of psychisch letsel aan te tonen. Bij shockschade gaat het juist om psychische schade die u zelf heeft opgelopen doordat u rechtstreeks met een schokkende gebeurtenis of de gevolgen daarvan bent geconfronteerd. Denk bijvoorbeeld aan een posttraumatische stressstoornis. Hiervoor moet psychisch letsel worden vastgesteld. Anders dan bij affectieschade geldt voor shockschade geen vaste wettelijke vergoeding.

Veelgestelde vragen over affectieschade

Ja. Het slachtoffer hoeft niet te zijn overleden om recht te kunnen hebben op affectieschade. Ook bij ernstig en blijvend letsel kan de regeling gelden. Denk bijvoorbeeld aan een dierbare die door het letsel blijvend niet meer kan lopen of niet meer zelfstandig voor zichzelf kan zorgen. Of het letsel juridisch ernstig en blijvend genoeg is, beoordelen we aan de hand van uw persoonlijke situatie.

Partners, ouders en kinderen van het slachtoffer kunnen recht hebben op affectieschade. In bepaalde situaties geldt dit ook voor broers en zussen. De kring van gerechtigden geldt zowel bij overlijden als bij ernstig en blijvend letsel.

Om affectieschade te ontvangen, moet vaststaan dat een andere partij aansprakelijk is voor het letsel of overlijden. De aansprakelijke partij of diens verzekeraar moet de schade vervolgens vergoeden. Bij de aanvraag moet u onderbouwen wat uw relatie tot het slachtoffer is. De vergoeding nemen we meestal mee met de andere schadeposten die na het ongeval worden geclaimd. U hoeft dit juridische traject niet alleen te doorlopen. Een letselschadespecialist kan u hierbij begeleiden.

Nee. Voor affectieschade hoeft u zelf geen lichamelijk of psychisch letsel te hebben. De vergoeding erkent het verdriet dat u ervaart doordat uw dierbare is overleden of ernstig en blijvend gewond is geraakt. Heeft u door de gebeurtenis zelf psychisch letsel opgelopen, bijvoorbeeld doordat u het ongeval heeft gezien? Dan kan daarnaast sprake zijn van shockschade.

Affectieschade en smartengeld kunnen naast elkaar bestaan, maar zijn bedoeld voor verschillende personen. Smartengeld is een vergoeding voor het slachtoffer vanwege pijn, verdriet en verlies van levensvreugde. Affectieschade is bedoeld voor bepaalde naasten van het slachtoffer. Beide vergoedingen kunnen binnen hetzelfde schadetraject aan bod komen, maar vormen juridisch afzonderlijke schadeposten.

Ja, ook na bijvoorbeeld een dodelijk bedrijfsongeval, medische fout, verkeersongeval of geweldsmisdrijf kan affectieschade aan de orde zijn. Belangrijk is dat een andere partij aansprakelijk is en dat u volgens de wet tot de kring van gerechtigden behoort.

Deze cliënten gingen u voor

Ik heb een gecompliceerde 3,5 jaar achter de rug door mijn letselschadezaak.

Ridder Letselschade heeft mij altijd gesteund en vanaf dag 1 had ik het gevoel dat ik als een echt persoon behandeld werd.

- S. van der Zee

Uit spontaniteit het bureau ingeschakeld, en bleek dat ik jullie harder nodig had dan ik ooit had gedacht.

Bedankt voor alle hulp!

- Anouk

Voelt heel betrouwbaar, in optreden kordaat, komt alle afspraken zeer stipt na, maakt de waarheid niet mooier, maar is heel duidelijk wat de verwachtingen zijn. Zet de mogelijkheden op een rij met duidelijke uitleg over de voor-en nadelen. Super tevreden!

- M. Schijff-Bracke
Lees meer reviews

Hulp bij het aanvragen van affectieschade

Als een dierbare overlijdt of ernstig en blijvend letsel oploopt, heeft dat vaak grote gevolgen voor uw dagelijks leven. Tegelijkertijd krijgt u mogelijk te maken met verzekeraars, aansprakelijkheid en regels waar u niet eerder mee te maken heeft gehad. We helpen u om duidelijk te krijgen welke vergoeding in uw situatie mogelijk is en nemen het juridische contact voor u uit handen.

Ridder Letselschade helpt slachtoffers en hun naasten op basis van no cure no pay. De aansprakelijke partij betaalt onze kosten, zodat u zelf geen rekening voor onze hulp ontvangt. We zijn aangesloten bij het Nationaal Keurmerk Letselschade, NIS, NIVRE en NLE.

Twijfelt u of u recht heeft op affectieschade? Met de gratis letselschadetest krijgt u een eerste indruk van uw mogelijkheden, zonder verplichtingen.