
Na een ongeval draait uw leven niet alleen om herstel van uw lichaam. Ook stress, angst, verdriet of het gevoel dat u uzelf even kwijt bent, kan blijven hangen. Dat noemen we immateriële schade: schade die u wél voelt, maar niet kunt optellen met bonnetjes.
In letselschade wordt immateriële schade meestal vergoed als smartengeld. Daarnaast zijn er situaties waarin ook shockschade of affectieschade een rol kan spelen. Met duidelijke voorbeelden, het onderscheid tussen deze onderdelen en globale bedragen krijgt u een realistische indruk van wat in uw situatie passend kan zijn.
Gratis hulp schadeclaim Test: Heb ik recht op een schadevergoeding

“U heeft immateriële schade opgelopen door een verkeersongeval of bedrijfsongeluk, dat is veroorzaakt door iemand anders. U heeft dan recht op een schadevergoeding! Ik zal zorgen dat u uw schadevergoeding krijgt en ik neem u al het papierwerk uit handen. U kunt zich in de tussentijd richten op uw herstel.”
– Tjip Ridder, Directeur Ridder Letselschade
Immateriële schade is vaak één onderdeel van uw totale letselschade. Daarnaast kunnen ook andere schadeposten spelen, zoals kosten, inkomensverlies en hulp in huis.
Immateriële schade gaat over gevolgen die u voelt in uw lichaam, hoofd en dagelijks leven. Veel voorkomende immateriële schade die we tegenkomen zijn:
U kunt last hebben van pijn en ongemak, revalidatieleed, blijvende beperkingen en hinder in uw dagelijks functioneren.
U kunt te maken krijgen met angstklachten en -aanvallen, PTSS, depressieve gevoelens, trauma, stemmingswisselingen, woedeaanvallen, slaapproblemen of burn-outachtige klachten na een ongeval of ingrijpende gebeurtenis.
Het kan zijn dat u niet meer kunt sporten of uw hobby’s uitoefenen, en dat u geen vakanties of uitjes meer durft of kunt plannen, waardoor toekomstplannen of dromen wegvallen.
U kunt sociale contacten verliezen, zich terugtrekken uit het sociale leven en activiteiten of verenigingen gaan vermijden.
Ontsierende littekens, zichtbare beperkingen of blijvende verminking kunnen ervoor zorgen dat u zich onzeker voelt en zich minder graag laat zien in het openbaar.
Naasten kunnen verdriet en gemis ervaren wanneer een dierbare overlijdt of ernstig en blijvend letsel oploopt.
Een naaste kan psychisch letsel oplopen doordat hij of zij direct wordt geconfronteerd met een ernstig ongeval of de directe gevolgen daarvan, bijvoorbeeld bij het aantreffen van een ernstig gewond familielid.
Binnen letselschade draait immateriële schade in de kern om smartengeld. Afhankelijk van wie de schade lijdt en in welke situatie, kan dit verschillende vormen aannemen.
Voorbeelden waarbij smartengeld vaak aan de orde is:
Ook shockschade (schokschade) valt hieronder. In dat geval gaat het om erkend geestelijk letsel bij iemand die direct wordt geconfronteerd met een ernstig ongeval of de directe gevolgen daarvan. Deze schade maakt onderdeel uit van het totale smartengeld en kan samen met andere schadeposten worden geclaimd.
Affectieschade is bedoeld als erkenning voor het verdriet van naasten wanneer een dierbare overlijdt of ernstig en blijvend letsel oploopt door toedoen van een ander.
Het gaat om vaste bedragen. De hoogte hangt af van de relatie tot het slachtoffer (bijvoorbeeld partner, kind of ouder) en de situatie.
Elke zaak is uniek. Daarom werken rechters en juristen niet met vaste bedragen, maar met richtlijnen die ruimte laten voor maatwerk.
Bij het bepalen van smartengeld wordt sinds 1 januari 2026 aangesloten bij de Rotterdamse Schaal. Deze schaal bevat aanbevelingen voor de begroting van smartengeld en wordt gebruikt als houvast door de rechtspraak en betrokken partijen. De Rotterdamse Schaal maakt onderscheid naar de ernst van het letsel en kent daarbij ook een aparte categorie voor psychisch letsel. Het gaat om richtbedragen, geen vaste vergoedingen.
De uiteindelijke hoogte van het smartengeld hangt altijd af van uw persoonlijke situatie en de gevolgen van het letsel.
Waarom is er geen vast bedrag?
Omdat wordt gekeken naar de totale impact van het letsel. Denk aan de duur van het herstel, blijvende klachten, littekens, beperkingen in werk en privé en eventuele psychische gevolgen. Die combinatie bepaalt welk smartengeld in uw situatie passend is.
In Artikel 1 Besluit vergoeding affectieschade staat welke vaste bedragen gelden bij affectieschade. Onder de huidige regeling ligt affectieschade in de praktijk grofweg tussen € 12.500 en € 20.000 per persoon.
Welke vaste vergoeding geldt, hangt vooral af van (1) uw relatie tot het slachtoffer (bijvoorbeeld partner, kind of ouder), (2) of het gaat om ernstig en blijvend letsel of overlijden, en (3) in bepaalde gevallen of er sprake is van een misdrijf. Het besluit kent daarnaast ook categorieën zoals overige nauwe persoonlijke relaties.
Er ligt bovendien een voorstel om de forfaitaire bedragen met ongeveer 12,5% te verhogen. Als die wijziging wordt doorgevoerd, verschuift de bandbreedte naar ongeveer € 14.000 tot € 22.500.
In de tabel hieronder staan de (huidige) bedragen:
| Relatie | Ernstig en blijvend letsel | Overlijden | Ernstig letsel door misdrijf | Overlijden door misdrijf |
| Echtgenoten/geregistreerde partners | € 15.000 | € 17.500 | € 17.500 | € 20.000 |
| Levensgezellen | € 15.000 | € 17.500 | € 17.500 | € 20.000 |
| Minderjarige kinderen en ouders | € 15.000 | € 17.500 | € 17.500 | € 20.000 |
| Meerderjarige thuiswonende kinderen en ouders | € 15.000 | € 17.500 | € 17.500 | € 20.000 |
| Pleegkinderen en pleegouders | € 15.000 | € 17.500 | € 17.500 | € 20.000 |
Er bestaat geen vaste formule voor smartengeld. Rechters en verzekeraars kijken naar wat in úw situatie billijk is, mede door uw zaak te vergelijken met eerdere, soortgelijke zaken.
- S. van der ZeeIk heb een gecompliceerde 3,5 jaar achter de rug door mijn letselschadezaak.
Ridder Letselschade heeft mij altijd gesteund en vanaf dag 1 had ik het gevoel dat ik als een echt persoon behandeld werd.
- AnoukUit spontaniteit het bureau ingeschakeld, en bleek dat ik jullie harder nodig had dan ik ooit had gedacht.
Bedankt voor alle hulp!
- M. Schijff-BrackeVoelt heel betrouwbaar, in optreden kordaat, komt alle afspraken zeer stipt na, maakt de waarheid niet mooier, maar is heel duidelijk wat de verwachtingen zijn. Zet de mogelijkheden op een rij met duidelijke uitleg over de voor-en nadelen. Super tevreden!
Ridder Letselschade staat voor u klaar in heel Nederland. Ook als u buiten onze regio woont, krijgt u dezelfde deskundige begeleiding bij uw letselschadeclaim. U hoeft niet te reizen. We houden contact via telefoon, e-mail en online en stemmen alles af in een tempo dat past bij uw herstel. Heeft u behoefte aan een persoonlijk gesprek, dan plannen we dat in overleg. Als het voor u prettiger is, komen we ook bij u langs.
Ridder Letselschade is een gespecialiseerd letselschadebureau dat sinds 2006 slachtoffers met letselschade helpt om de schadevergoeding te krijgen waar zij recht op hebben. U krijgt één vaste behandelaar: een ervaren jurist of registerexpert personenschade (in opleiding). We volgen de Gedragscode Behandeling Letselschade en werken volgens de richtlijnen van het Nationaal Keurmerk Letselschade. U krijgt heldere uitleg, en u ziet steeds welke stap we zetten en waarom. In de meeste zaken kost onze hulp u niets, omdat de aansprakelijke partij de redelijke kosten vergoedt. Loopt het overleg met de verzekeraar vast, dan schakelen we waar nodig een gespecialiseerde letselschadeadvocaat in.



Wilt u weten waar u recht op heeft bij immateriële schade? Neem dan contact met ons op via 036 522 0342, stuur een e-mail naar info@ridder-letselschade.nl of vul het onderstaande contactformulier in. Wij nemen de juridische stappen van u over en houden u duidelijk op de hoogte. Zo kunt u uw aandacht richten op wat nu het belangrijkste is: uw herstel.