Ridder Letselschade, expert in letselschadeclaims
Achtergrond

Immateriële schade: voorbeelden en bedragen

Na een ongeval draait uw leven niet alleen om herstel van uw lichaam. Ook stress, angst, verdriet of het gevoel dat u uzelf even kwijt bent, kan blijven hangen. Dat noemen we immateriële schade: schade die u wél voelt, maar niet kunt optellen met bonnetjes.

 

In letselschade wordt immateriële schade meestal vergoed als smartengeld. Daarnaast zijn er situaties waarin ook shockschade of affectieschade een rol kan spelen. Met duidelijke voorbeelden, het onderscheid tussen deze onderdelen en globale bedragen krijgt u een realistische indruk van wat in uw situatie passend kan zijn.

 

Gratis hulp schadeclaim Test: Heb ik recht op een schadevergoeding

 

Snel naar:

Laat uw schadevergoeding claimen door Ridder Letselschade

“U heeft immateriële schade opgelopen door een verkeersongeval of bedrijfsongeluk, dat is veroorzaakt door iemand anders. U heeft dan recht op een schadevergoeding! Ik zal zorgen dat u uw schadevergoeding krijgt en ik neem u al het papierwerk uit handen. U kunt zich in de tussentijd richten op uw herstel.” 

– Tjip Ridder, Directeur Ridder Letselschade

036 522 0342
06 50 22 24 23
info@ridder-letselschade.nl

Wat is immateriële schade?

Immateriële schade is schade die u wél voelt, maar die niet direct in geld, spullen of concrete kosten is uit te drukken. In de wet valt dit onder het ‘andere nadeel’: pijn, verdriet en aantasting van uw persoon en levensvreugde. Dat kan gaan om lichamelijke pijn, psychisch leed (zoals angst of PTSS), schaamte door littekens of zelfs reputatieschade.Als een ander aansprakelijk is voor wat u is overkomen, kan dit in Nederland worden vergoed als smartengeld. In specifieke situaties kan daarnaast ook affectieschade (voor naasten) of shockschade (psychisch letsel na een directe, schokkende confrontatie) aan de orde zijn.

Immateriële schade is vaak één onderdeel van uw totale letselschade. Daarnaast kunnen ook andere schadeposten spelen, zoals kosten, inkomensverlies en hulp in huis.

Wat zijn voorbeelden van immateriële schade?

Immateriële schade gaat over gevolgen die u voelt in uw lichaam, hoofd en dagelijks leven. Veel voorkomende immateriële schade die we tegenkomen zijn:

Lichaam letsel en pijn

U kunt last hebben van pijn en ongemak, revalidatieleed, blijvende beperkingen en hinder in uw dagelijks functioneren.

Psychische klachten

U kunt te maken krijgen met angstklachten en -aanvallen, PTSS, depressieve gevoelens, trauma, stemmingswisselingen, woedeaanvallen, slaapproblemen of burn-outachtige klachten na een ongeval of ingrijpende gebeurtenis.

Verminderde levensvreugde

Het kan zijn dat u niet meer kunt sporten of uw hobby’s uitoefenen, en dat u geen vakanties of uitjes meer durft of kunt plannen, waardoor toekomstplannen of dromen wegvallen.

Sociaal isolement

U kunt sociale contacten verliezen, zich terugtrekken uit het sociale leven en activiteiten of verenigingen gaan vermijden.

Schaamte en onzekerheid

Ontsierende littekens, zichtbare beperkingen of blijvende verminking kunnen ervoor zorgen dat u zich onzeker voelt en zich minder graag laat zien in het openbaar.

Affectieschade

Naasten kunnen verdriet en gemis ervaren wanneer een dierbare overlijdt of ernstig en blijvend letsel oploopt.

Shockschade

Een naaste kan psychisch letsel oplopen doordat hij of zij direct wordt geconfronteerd met een ernstig ongeval of de directe gevolgen daarvan, bijvoorbeeld bij het aantreffen van een ernstig gewond familielid.

Welke soorten immateriële schade is er?

Binnen letselschade draait immateriële schade in de kern om smartengeld. Afhankelijk van wie de schade lijdt en in welke situatie, kan dit verschillende vormen aannemen.

1) Smartengeld (voor het slachtoffer)

Voorbeelden waarbij smartengeld vaak aan de orde is:

  • kneuzingen en (blijvend) littekenletsel
  • botbreuken
  • whiplashklachten
  • blijvende klachten of beperkingen na een ernstig ongeval

Ook shockschade (schokschade) valt hieronder. In dat geval gaat het om erkend geestelijk letsel bij iemand die direct wordt geconfronteerd met een ernstig ongeval of de directe gevolgen daarvan. Deze schade maakt onderdeel uit van het totale smartengeld en kan samen met andere schadeposten worden geclaimd.

2) Affectieschade (vast bedrag voor naasten)

Affectieschade is bedoeld als erkenning voor het verdriet van naasten wanneer een dierbare overlijdt of ernstig en blijvend letsel oploopt door toedoen van een ander.

Het gaat om vaste bedragen. De hoogte hangt af van de relatie tot het slachtoffer (bijvoorbeeld partner, kind of ouder) en de situatie.

Immateriële schade bedragen

Elke zaak is uniek. Daarom werken rechters en juristen niet met vaste bedragen, maar met richtlijnen die ruimte laten voor maatwerk.

Smartengeld bedragen

Bij het bepalen van smartengeld wordt sinds 1 januari 2026 aangesloten bij de Rotterdamse Schaal. Deze schaal bevat aanbevelingen voor de begroting van smartengeld en wordt gebruikt als houvast door de rechtspraak en betrokken partijen. De Rotterdamse Schaal maakt onderscheid naar de ernst van het letsel en kent daarbij ook een aparte categorie voor psychisch letsel. Het gaat om richtbedragen, geen vaste vergoedingen.

De uiteindelijke hoogte van het smartengeld hangt altijd af van uw persoonlijke situatie en de gevolgen van het letsel.

Waarom is er geen vast bedrag?
Omdat wordt gekeken naar de totale impact van het letsel. Denk aan de duur van het herstel, blijvende klachten, littekens, beperkingen in werk en privé en eventuele psychische gevolgen. Die combinatie bepaalt welk smartengeld in uw situatie passend is.

Affectieschade bedragen

In Artikel 1 Besluit vergoeding affectieschade staat welke vaste bedragen gelden bij affectieschade. Onder de huidige regeling ligt affectieschade in de praktijk grofweg tussen € 12.500 en € 20.000 per persoon.

Welke vaste vergoeding geldt, hangt vooral af van (1) uw relatie tot het slachtoffer (bijvoorbeeld partner, kind of ouder), (2) of het gaat om ernstig en blijvend letsel of overlijden, en (3) in bepaalde gevallen of er sprake is van een misdrijf. Het besluit kent daarnaast ook categorieën zoals overige nauwe persoonlijke relaties.

Er ligt bovendien een voorstel om de forfaitaire bedragen met ongeveer 12,5% te verhogen. Als die wijziging wordt doorgevoerd, verschuift de bandbreedte naar ongeveer € 14.000 tot € 22.500.

In de tabel hieronder staan de (huidige) bedragen:

RelatieErnstig en blijvend letselOverlijdenErnstig letsel door misdrijfOverlijden door misdrijf
Echtgenoten/geregistreerde partners€ 15.000€ 17.500€ 17.500€ 20.000
Levensgezellen€ 15.000€ 17.500€ 17.500€ 20.000
Minderjarige kinderen en ouders€ 15.000€ 17.500€ 17.500€ 20.000
Meerderjarige thuiswonende kinderen en ouders€ 15.000€ 17.500€ 17.500€ 20.000
Pleegkinderen en pleegouders€ 15.000€ 17.500€ 17.500€ 20.000

 

Waar hangt de hoogte van smartengeld van af?

Er bestaat geen vaste formule voor smartengeld. Rechters en verzekeraars kijken naar wat in úw situatie billijk is, mede door uw zaak te vergelijken met eerdere, soortgelijke zaken.

Medische factoren

  • Aard en ernst van het letsel: zwaarder en ingrijpender letsel (bijvoorbeeld blijvende invaliditeit, ernstig hersenletsel of ernstige brandwonden) leidt meestal tot hoger smartengeld.
  • Duur van herstel: een lang traject met revalidatie, ziekenhuisopnames, operaties en restklachten weegt mee.
  • Blijvende beperkingen: beperkingen in bewegen, tillen, concentreren, horen of zien tellen zwaar.

Gevolgen voor uw dagelijks leven

  • Werk en opleiding: minder of niet kunnen werken, om- of bijscholing en verlies van carrièreperspectief.
  • Hobby’s en sociaal leven: als u uw oude leven niet meer kunt oppakken, weegt dat mee.
  • Emotionele impact: angst, PTSS, depressieve gevoelens, schaamte, onzekerheid en sociaal isolement kunnen het smartengeld beïnvloeden.

Persoonlijke omstandigheden

  • Leeftijd: jongere slachtoffers leven vaak langer met de gevolgen.
  • Bewustzijn en zichtbaarheid: dagelijkse pijn of zichtbare littekens kunnen zwaarder meewegen.

Omstandigheden van het ongeval en de afhandeling

  • Mate van schuld of verwijtbaarheid: opzet, grove roekeloosheid of strafbare feiten kunnen leiden tot hoger smartengeld dan een ‘gewoon’ ongeval.
  • Het verloop van het schadeproces: een slepend traject of een onwelwillende wederpartij kan in sommige zaken meewegen.

 

Deze cliënten gingen u voor

Ik heb een gecompliceerde 3,5 jaar achter de rug door mijn letselschadezaak.

Ridder Letselschade heeft mij altijd gesteund en vanaf dag 1 had ik het gevoel dat ik als een echt persoon behandeld werd.

- S. van der Zee

Uit spontaniteit het bureau ingeschakeld, en bleek dat ik jullie harder nodig had dan ik ooit had gedacht.

Bedankt voor alle hulp!

- Anouk

Voelt heel betrouwbaar, in optreden kordaat, komt alle afspraken zeer stipt na, maakt de waarheid niet mooier, maar is heel duidelijk wat de verwachtingen zijn. Zet de mogelijkheden op een rij met duidelijke uitleg over de voor-en nadelen. Super tevreden!

- M. Schijff-Bracke
Lees meer reviews

Ons werkgebied

Ridder Letselschade staat voor u klaar in heel Nederland. Ook als u buiten onze regio woont, krijgt u dezelfde deskundige begeleiding bij uw letselschadeclaim. U hoeft niet te reizen. We houden contact via telefoon, e-mail en online en stemmen alles af in een tempo dat past bij uw herstel. Heeft u behoefte aan een persoonlijk gesprek, dan plannen we dat in overleg. Als het voor u prettiger is, komen we ook bij u langs.

 

Ons letselschadebureau

Ridder Letselschade is een gespecialiseerd letselschadebureau dat sinds 2006 slachtoffers met letselschade helpt om de schadevergoeding te krijgen waar zij recht op hebben. U krijgt één vaste behandelaar: een ervaren jurist of registerexpert personenschade (in opleiding). We volgen de Gedragscode Behandeling Letselschade en werken volgens de richtlijnen van het Nationaal Keurmerk Letselschade. U krijgt heldere uitleg, en u ziet steeds welke stap we zetten en waarom. In de meeste zaken kost onze hulp u niets, omdat de aansprakelijke partij de redelijke kosten vergoedt. Loopt het overleg met de verzekeraar vast, dan schakelen we waar nodig een gespecialiseerde letselschadeadvocaat in.

ridder-letselschade-zeewolde
Een blauw exemplaar van het Burgerlijk Wetboek ligt op een houten bureau naast een open laptop, een notitieblok en een kop koffie, verlicht door gestreept zonlicht.

Het team van Ridder Letselschade

Tjip Ridder Lees meer
Jessica Ridder Jessica Ridder Lees meer
Carmela Matthijsen-Bignotti Lees meer
Eugenie Veder Eugenie Veder Lees meer
Priscilla Goosensen Priscilla Goosensen Lees meer
Charmaine Cerneus Charmaine Cerneus Lees meer
Ilana Malingré de Groot Ilana Malingré-de Groot Lees meer
Anne-Marie van Stein-Pijpers Lees meer
Joni Hartman Lees meer
Belangenbehartiger Kelsey Teiwes van Ridder Letselschade Kelsey Teiwes Lees meer

Veelgestelde vragen over immateriële schade

Bij letselschade bedoelen we met immateriële schade meestal smartengeld: een vergoeding voor pijn, verdriet en verlies van levensvreugde.

Dat hangt af van de aansprakelijkheid. In de basis geldt: er moet een andere partij aansprakelijk zijn voor het ongeval of incident.

Dat kan, maar dit hangt af van uw rol in de zaak (slachtoffer of naaste) en de omstandigheden. Shockschade en affectieschade zijn verschillende regelingen.

Kosteloos hulp nodig? We ontzorgen u

Wilt u weten waar u recht op heeft bij immateriële schade? Neem dan contact met ons op via 036 522 0342, stuur een e-mail naar info@ridder-letselschade.nl of vul het onderstaande contactformulier in. Wij nemen de juridische stappen van u over en houden u duidelijk op de hoogte. Zo kunt u uw aandacht richten op wat nu het belangrijkste is: uw herstel.